Thang máy gia đình có phải kiểm định không? QCVN 32:2018 và các mốc cần nhớ

Nhiều gia chủ nghĩ thang máy trong nhà riêng thì không cần kiểm định. Thực tế, thang máy là thiết bị có yêu cầu nghiêm ngặt về an toàn lao động; thang máy gia đình có quy chuẩn riêng là QCVN 32:2018/BLĐTBXH và phải được kiểm định trước khi đưa vào sử dụng, sau đó kiểm định lại định kỳ.

1. Thang máy gia đình theo QCVN 32:2018

QCVN 32:2018/BLĐTBXH (ban hành kèm Thông tư 15/2018/TT-BLĐTBXH, hiệu lực từ 01/3/2019) là quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về an toàn lao động đối với thang máy gia đình. Theo phạm vi điều chỉnh, thang máy gia đình là thang có vận tốc định mức không quá 0,3 m/s, diện tích hữu ích sàn cabin không quá 1,6 m² (mỗi cạnh không nhỏ hơn 0,6 m) và hành trình không quá 15 m. Thang có thông số vượt các giới hạn này được thiết kế và kiểm định như thang máy thông thường theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH.

Một số yêu cầu đáng chú ý của QCVN 32:2018:

• Tải định mức không nhỏ hơn 200 kg cho mỗi mét vuông sàn cabin và tối thiểu 115 kg.
• Khoảng hở giữa phần nhô ra của cabin và vách giếng không nhỏ hơn 20 mm; khoảng hở ngang giữa ngưỡng cửa cabin và ngưỡng cửa tầng không lớn hơn 30 mm.
• Không gian an toàn dưới cabin khi cabin tựa trên thiết bị chặn cơ khí (khối tối thiểu 1.370 × 450 × 600 mm hoặc 600 × 500 × 1.290 mm).
• Hệ thống cứu hộ bằng tay và bằng điện, cùng quy trình cứu hộ của nhà sản xuất.

2. Ba loại kiểm định

• Kiểm định lần đầu: sau khi lắp đặt, trước khi đưa vào sử dụng.
• Kiểm định định kỳ: khi hết thời hạn của lần kiểm định trước.
• Kiểm định bất thường: sau khi sửa chữa, thay thế lớn ảnh hưởng đến an toàn, sau sự cố, hoặc khi có yêu cầu của cơ quan có thẩm quyền.

3. Chu kỳ kiểm định định kỳ

Theo QCVN 32:2018 (mục 5.2), thang máy gia đình trong điều kiện sử dụng bình thường được kiểm định định kỳ không quá 3 năm một lần; thang đã sử dụng trên 10 năm không quá 2 năm một lần. Thời hạn có thể ngắn hơn theo khuyến cáo của nhà sản xuất, đề nghị của chủ sử dụng hoặc đánh giá của đơn vị kiểm định (khi đó phải nêu rõ lý do trong biên bản).

Thời hạn kiểm định lần sau được ghi trong biên bản và giấy chứng nhận kết quả kiểm định. Chủ nhà nên đánh dấu lịch để không quá hạn.

4. Quy trình kiểm định gồm những gì

Quy trình kiểm định kỹ thuật an toàn thang máy hiện hành là QTKĐ 02-2021/BLĐTBXH, ban hành kèm Thông tư 12/2021/TT-BLĐTBXH (hiệu lực từ 15/11/2021). Quy trình áp dụng cho thang theo QCVN 02:2019/BLĐTBXH và QCVN 32:2018/BLĐTBXH, viện dẫn bộ tiêu chuẩn TCVN 6396-20:2017, TCVN 6396-50:2017 và TCVN 6396-21:2020 (cho công trình hiện hữu). Các bước chính:

1. Kiểm tra hồ sơ: lý lịch thang, giấy chứng nhận hợp quy (với kiểm định lần đầu), bản vẽ giếng thang và hồ sơ hoàn công với thang lắp mới.
2. Kiểm tra bên ngoài: giếng, hố pit, cửa tầng, cabin, máy kéo, tủ điện.
3. Kiểm tra kỹ thuật – thử không tải: các công tắc an toàn, khóa cửa tầng, giới hạn hành trình, cứu hộ.
4. Thử tải: thử phanh, bộ hãm an toàn, bộ khống chế vượt tốc, giảm chấn.
5. Lập biên bản và cấp giấy chứng nhận nếu đạt.

5. Trường hợp thang tốc độ thấp

Quy trình QTKĐ 02-2021 nêu rõ không áp dụng cho thang có tốc độ định mức không quá 0,15 m/s. Một số dòng thang trục vít, sàn nâng nhập khẩu có tốc độ trong ngưỡng này. Với các dòng thang đó, chủ nhà nên yêu cầu đơn vị cung cấp nêu rõ tiêu chuẩn sản phẩm áp dụng (ví dụ EN 81-41 cho sàn nâng thẳng đứng của châu Âu), chứng nhận hợp quy và cách thức kiểm tra an toàn định kỳ.

6. Hồ sơ chủ nhà nên lưu

ASAHI phối hợp đơn vị kiểm định được cấp phép để kiểm định trước bàn giao và nhắc lịch kiểm định định kỳ cho gia chủ trong thời gian bảo trì.

Câu hỏi thường gặp

Ban Kỹ thuật ASAHI

Kỹ sư khảo sát và lắp đặt thang máy gia đình tại Vinhomes Ocean Park và Vinhomes Global Gate.